Odpowiedzialność przewoźnika 

w transporcie

 międzynarodowym

 

 

Kwestie odpowiedzialności przewoźnika za powierzone mienie uregulowana jest w prawie międzynarodowy, którym podstawowym aktem prawnym jest Konwencja CMR z 1956 roku. Najczęściej z uregulowań tych korzystają przedsiębiorcy zajmujący się transportem spedycyjnym. Porozumienie CRM w przewozie towarów międzynarodowych ma zastosowane zawsze, jeżeli chociażby tylko jedne ze stron umowy przewozu była stroną Konwencji. Jednakże przewóz towarów musi mieć charakter zarobkowy, a więc musiała zostać zawarta umowa przewozu towaru między przedsiębiorcami.

 

Przepisy art. 17 Konwencji CMR wymieniają jedynie szkody bezpośrednie w postaci utraty czy to całkowitej, czy też częściowej bądź uszkodzeniu towaru. Konwencja nie stanowi nic o dalszych następstwach, które mogą wywołać szkody w majątku osoby uprawnionej, jednakże należy przyjąć, iż następstwa majątkowe wynikające z uszkodzenia lub zniszczenia towarów, pozostają w związku przyczynowym. Należy jednak pamiętać, iż istnieją odstępstwa od odpowiedzialności przewoźnika.

 

 

Jakie są przyczyny zwalniające przewoźnika
z odpowiedzialności?

 

Granice odpowiedzialności przewoźnika za szkody wyrządzone w ładunki i opóźnienie wynikające z przewozu, należą do przyczyn zwalniających przewoźnika od odpowiedzialności. Należy przyjąć, iż są to ogólne przyczyny zwalniające, jednakże Konwencja wymienia także szczególne przesłanki które skutkują zwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności. Zaliczamy do nich: winę osoby uprawnionej, zlecenie osoby uprawnionej niewynikające z winy przewoźnika, wada własna towaru kompletności, okoliczności, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których skutkom nie mógł zapobiec.

Istnieje jednak jeszcze grupa przepisów uprzywilejowanych, która może pomóc przewoźnikowi wyłączyć zastosowanie odpowiedzialności, gdy: użycie pojazdów otwartych i nieprzykrytych opończą, jeżeli ich użycie było wyraźnie uzgodnione i zaznaczone w liście przewozowym, brak opakowania przesyłki lub jego wadliwość, manipulowanie, ładowanie, rozmieszczenie lub wyładowanie towarów przez nadawcę lub odbiorcę albo przez osoby działające na rachunek nadawcy lub odbiorcy.

Należy jednak pamiętać, iż to przewoźnik odpowiada za towar od momentu przyjęcia go, więc jeżeli szkoda powstaje w czasie czynności załadunkowych, to przewoźnik nie odpowiada za tą szkodę ponieważ czynności załadunkowe poprzedzają moment przyjęcia towaru do przewozu przez przewoźnika. Przepisy te stosowane są w odniesieniu do szkód, które powstały w czasie przewozu, a ich źródło znajduje się we wcześniejszym wykonaniu przez nadawcę czynności, które polegały na manipulowaniu, ładowaniu lub rozmieszczeniu przesyłki na środku transportowym. Przewoźnik nie może powoływać się na tą przesłankę, jeżeli czynności załadunkowych wykonywał inny przewoźnik sukcesywny.

Ponadto należy zawsze pamiętać, aby wszystkie nasze spostrzeżenia dotyczące przewożonego towaru zamieszczać w liście przewozowym, a także dokładnie wykonywać zalecenia nadawcy czy też odbiorcy. Pozwoli nam to na uniknięcie negatywnych konsekwencji związanych z odpowiedzialnością za przewożony towar.